W artykule „After the Takeover: Rebuilding Trust in Public Media Through Institutional Reform”, opublikowanym w prestiżowym czasopiśmie Political Behavior, autorzy analizują jedno z kluczowych wyzwań współczesnych demokracji: jak odbudować zaufanie społeczne do instytucji publicznych po okresie głębokiego upolitycznienia i kryzysu legitymacji. Publikacja koncentruje się na polskim kontekście reform mediów publicznych po zmianie władzy w 2023 roku, wprowadzanych w warunkach silnej polaryzacji politycznej i niskiego poziomu zaufania do telewizji publicznej. Współautorką artykułu jest dr Gabriela Czarnek z Behaviour in Crisis Lab.
Badanie opierało się na dwóch eksperymentach przeprowadzonych wśród polskich odbiorców — przed reformami oraz kilka miesięcy po ich wdrożeniu. Respondenci oceniali rzeczywiste materiały informacyjne pochodzące zarówno z mediów publicznych, jak i prywatnych, przy czym w części przypadków ujawniano źródło artykułu, a w części je ukrywano. Pozwoliło to sprawdzić, w jakim stopniu informacja o źródle przekazu, niezależnie od samej treści artykułu, wpływa na ocenę wiarygodności treści w warunkach głębokiej polaryzacji politycznej.
Wyniki pokazują, że przed reformami zaufanie do mediów publicznych było silnie spolaryzowane — odbiorcy oceniali treści głównie przez pryzmat swojej tożsamości politycznej. Natomiast informacja o źródle działa jak sygnał tożsamościowy dodatkowo wzmacniając te podziały. Po reformach efekt ten uległ wyraźnemu osłabieniu: publiczny nadawca przestał pełnić rolę jednoznacznego sygnału partyjnego, a sama etykieta medium publicznego przestała wzmacniać lub osłabiać zaufanie i reakcje odbiorców w zależności od ich preferencji politycznych. Pokazuje to, że instytucjonalne zmiany mogą stosunkowo szybko wpływać na sposób, w jaki obywatele reagują na treści medialne, nawet w silnie spolaryzowanym społeczeństwie.
Badanie wnosi istotny wkład do zrozumienia mechanizmów rządzących reakcjami na kryzysy, dynamiką zaufania, ograniczaniem skutków polaryzacji oraz odpornością instytucji demokratycznych. Pokazuje jednocześnie, że proces „naprawy” instytucji nie jest wyłącznie formalny, lecz ma realne konsekwencje dla sposobu, w jaki obywatele odbierają informacje i uczestniczą w życiu publicznym.
Blum, A., Czarnek, G., Berinsky, A. J. et al. After the Takeover: Rebuilding Trust in Public Media Through Institutional Reform. Political Behavior (2026). https://doi.org/10.1007/s11109-026-10127-w
